Jak zbudować tradycyjnego pająka ludowego? Jakie konstrukcje wykonywano dawniej i czym je ozdabiano? Odpowiedzi na te pytania poznawali uczestnicy warsztatów pająków ludowych, które 18 sierpnia 2026 roku odbyły się w Gminnej Bibliotece Publicznej w Mokrsku w ramach projektu „Teatr wiejski od nowa – dziedzictwo Wandy Majtyki”.
Spotkanie było przede wszystkim okazją do praktycznej nauki tradycyjnego rękodzieła. Szybko okazało się jednak, że wykonanie pająka, choć efekt końcowy wydaje się lekki i delikatny, wymaga sporej wiedzy, dokładności i… cierpliwości.
Anna Curuł o tradycyjnych pająkach ludowych
Warsztaty poprowadziła Anna Curuł – twórczyni ludowa z Sieradza i członkini Stowarzyszenia Twórców Ludowych, zajmująca się tradycyjną plastyką zdobniczą. W swojej twórczości sięga m.in. po wycinankę, haft, kwiaty z bibuły oraz tradycyjne pająki ludowe.
Podczas spotkania uczestnicy poznawali różne rodzaje konstrukcji pająków, zasady ich budowania i łączenia poszczególnych elementów. Ważną częścią warsztatów było także wykonywanie kwiatów służących do dekoracji oraz poznawanie różnych materiałów, które można wykorzystać do zdobienia gotowych konstrukcji.
Nie zabrakło również prób pracy z prawdziwą słomą. Pierwsze konstrukcje powstały, pierwsze doświadczenia zostały zdobyte i – co najważniejsze – pojawiła się ochota na więcej.
Pająki Wandy Majtyki – wzory od samej mistrzyni
Prawdziwym rarytasem podczas warsztatów były dwa oryginalne pająki wykonane przez Wandę Majtykę – bohaterkę projektu „Teatr wiejski od nowa – dziedzictwo Wandy Majtyki”.
Możliwość obejrzenia ich z bliska pozwoliła uczestnikom przyjrzeć się konstrukcji, sposobowi wykonania i bogactwu dekoracji. Była to również wyjątkowa okazja do porównania własnych pierwszych prób z pracami osoby, która przez lata zajmowała się tradycyjną sztuką ludową.
I tutaj trzeba przyznać – pająki Wandy Majtyki to chyba niedoścignione wzory! Ale przecież najlepiej uczyć się właśnie od mistrzów.
Jedne warsztaty to zdecydowanie za mało
Spotkanie pokazało również, jak rozległym zagadnieniem jest tradycyjne wykonywanie pająków ludowych. Różne typy konstrukcji, odmienne sposoby ich budowania, praca ze słomą, wykonywanie kwiatów, dobór materiałów i zdobienie sprawiają, że tej sztuki trudno nauczyć się podczas jednych zajęć.
Dlatego warsztaty pająków ludowych w Mokrsku będą kontynuowane. Chcemy dokończyć rozpoczęte prace, wypróbować kolejne konstrukcje i przede wszystkim utrwalić zdobyte umiejętności.
Na pająkach na pewno jeszcze się spotkamy – wyglądajcie kolejnego zaproszenia!
Takie spotkania doskonale wpisują się w ideę projektu „Teatr wiejski od nowa – dziedzictwo Wandy Majtyki”. Chodzi bowiem nie tylko o dokumentowanie dawnych tradycji, ale również o ich praktyczne poznawanie i przekazywanie dalej. Tradycja najlepiej pozostaje żywa wtedy, kiedy kolejne osoby potrafią ją odtworzyć własnymi rękami.
Projekt „Teatr wiejski od nowa – dziedzictwo Wandy Majtyki” realizuje Klub Pasjonatów Historii Wsi Mokrsko we współpracy z Gminną Biblioteką Publiczną w Mokrsku. Klub jest beneficjentem programu Folk(od)nowa i realizatorem zadania.
Zadanie zostało dofinansowane ze środków Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi w Programie Folk(od)nowa.
