W poniedziałek, 31 sierpnia 2026 roku, rozpoczęliśmy kolejny etap projektu „Dziedzictwo w rękach kobiet – od tradycji do współczesności”. Tym razem sięgamy po dziedzictwo kulinarne kobiet wiejskich, stare zeszyty z przepisami i potrawy, które przed laty gościły na rodzinnych stołach.
Na pierwszy ogień – a właściwie indukcję 😉 – poszła zupa „nic”. Dla części uczestników była kulinarną ciekawostką, dla innych okazała się prawdziwym powrotem do smaków dzieciństwa.
Stare zeszyty z przepisami – zapis historii wiejskiej kuchni
W domowych archiwach mieszkańców nadal można odnaleźć stare, zapisane odręcznie zeszyty z przepisami naszych mam i babć. Niektóre receptury pochodzą z czasów, kiedy na terenach wiejskich organizowano dla kobiet kursy gotowania i gospodarstwa domowego. Takie kursy, popularne również w drugiej połowie XX wieku, miały bardzo praktyczny charakter. Kobiety poznawały sposoby przygotowywania potraw, pieczenia, przetwarzania żywności oraz racjonalnego wykorzystywania produktów dostępnych w gospodarstwie domowym. Zdobywaną wiedzę i przepisy skrupulatnie zapisywały w zeszytach. Dzisiaj te niepozorne notesy są czymś więcej niż zbiorami receptur. Są świadectwem codziennego życia, zaradności i umiejętności kobiet wiejskich, a także zmian, jakie na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci zachodziły w naszej kuchni.
Zupa „nic” – trzy składniki i mnóstwo wspomnień
Czasy, z których pochodzą niektóre zachowane przepisy, nie zawsze były łatwe. W sklepach brakowało wielu produktów, dlatego gospodynie musiały umiejętnie wykorzystywać to, co miały pod ręką. Na wsi podstawowe produkty często pochodziły z własnego gospodarstwa. Dostępne były mleko, jajka czy własnoręcznie wyrabiane masło. Z prostych składników i dzięki kulinarnej pomysłowości powstawały potrawy, które dla wielu osób do dziś pozostają smakami dzieciństwa. Jedną z nich jest właśnie zupa „nic”. Jej podstawę stanowią zaledwie trzy proste składniki: mleko, jajka i cukier. Z ubitych białek przygotowuje się delikatne pianki, a mleko i żółtka tworzą słodką bazę zupy.Prosta receptura okazała się podczas naszych warsztatów czymś znacznie więcej niż kolejnym przepisem do wypróbowania.
Smak, który wrócił po około wielu latach
Dla koordynatorki projektu zupa „nic” stała się niezwykłą podróżą do własnego dzieciństwa:
„Pamiętam tę zupę z dzieciństwa. Kiedyś przygotowała mi ją babcia. Mogłam mieć wtedy jakieś pięć lat i do dziś pamiętam, że bardzo mi smakowała. Później już nigdy jej nie jadłam. Aż do teraz – po tylu latach!”
I właśnie takie chwile najlepiej pokazują, dlaczego warto wracać do starych rodzinnych przepisów. Dziedzictwo kulinarne to przecież nie tylko lista składników i sposób przygotowania potrawy. To także ludzie, wspomnienia, rodzinne historie i wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie.
„Ze starych zeszytów mam i babć” – będziemy gotować dalej!
Warsztaty kulinarne są częścią projektu „Dziedzictwo w rękach kobiet – od tradycji do współczesności”, którego jednym z celów jest dokumentowanie i przywracanie pamięci o wiedzy oraz umiejętnościach kobiet wiejskich. Podczas kolejnych spotkań będziemy odtwarzać następne dawne potrawy. W planach mamy m.in. szyszki, prażuchy i racuchy z jabłkami, ale chcemy również korzystać z przepisów przynoszonych przez mieszkańców. Dlatego ponownie zachęcamy: zajrzyjcie do starych szuflad, kredensów i domowych archiwów! Jeśli zachowały się u Was zeszyty z przepisami mam, babć lub prababć, przynieście je na kolejne spotkanie. Chętnie poznamy zapisane w nich receptury i historie. Być może właśnie w jednym z takich zeszytów czeka kolejny zapomniany smak, który warto wspólnie przywrócić do życia.
Kolejne warsztaty kulinarne w Mokrsku
Na kolejne spotkania z cyklu „Ze starych zeszytów mam i babć” zapraszamy:
14, 21 i 28 września 2026 r. o godz. 16.00
📍 Gminna Biblioteka Publiczna w Mokrsku
Do udziału zapraszamy dzieci, dorosłych, seniorów i całe rodziny. Warsztaty będą okazją nie tylko do wspólnego gotowania, ale również do rozmów, wymiany przepisów i zachowania lokalnego dziedzictwa kulinarnego dla kolejnych pokoleń.
Projekt dofinansowano w ramach zadania Wieluńskie Mikrogranty 2026 ze środków budżetu Powiatu Wieluńskiego oraz NIW-CRSO realizowanego przez Centrum OPUS.
